Bijna dagelijks horen we over gegijzelde bedrijfssystemen of cyberaanvallen uit het buitenland. Traditionele criminaliteit neemt al jaren af, maar cybercrime neemt in alle vormen toe. Daarom is cybersecurity ook zo belangrijk. Welke digitale gevaren liggen er op de loer voor Nederland?

Werken, studeren, bankieren, daten en tv-kijken: alles kan tegenwoordig digitaal. Dat heeft veel voordelen, maar het brengt ook bedreigingen met zich mee. Van steeds slimmer wordende hackers tot nieuwe technieken die tegen ons gebruikt worden.

TNO werkt met verschillende partners aan de digitale frontlinie. Met concrete oplossingen voor nu én rekening houdend met wat komen gaat. Zoals hackers die de openbare orde kunnen verstoren of gebruikmaken van kunstmatige intelligentie (AI).

Kunstmatige intelligentie in de aanval

Kunstmatige intelligentie wordt al volop toegepast in ons leven. Denk aan zelfdenkende computers, wasmachines of windmolens. Superhandig, maar het kent ook een keerzijde. Zo kunnen hackers bijvoorbeeld ook kunstmatige intelligentie gebruiken om cyberaanvallen te automatiseren en verfijnen.

Een geautomatiseerde aanval gaat zo snel, dat je niet meer alles met de hand kan doen om de schade te beperken. Er is daarom een groeiende behoefte om cybersecurity-operaties te automatiseren. Zo kun je snel en effectief door enorme datastromen zoeken, mogelijke afwijkingen constateren en waar mogelijk automatisch reageren.

Bij TNO bouwen ze samen met partners onder meer systemen die volautomatisch de verdediging inzetten, dreigingen actief onschadelijk maken en hackers buitensluiten. Op AI gebaseerde oplossingen zoals geautomatiseerd reageren, maar ook sterke detectietechnieken en meer inzicht in cybersecuritydreigingen maken het mogelijk om afwijkende gebeurtenissen sneller te detecteren. Bovendien kan zo sneller en effectiever gereageerd worden dan welke specialist ook.

Noura el Ouajdi-Krijgsman, Sr. Manager Innovatie ecosystemen cybersecurity bij TNO: “Door de toenemende digitalisering is het belangrijk dat we een duidelijk antwoord vinden op de groeiende digitale criminaliteit, anders ontstaat hierdoor een negatief effect op de Nederlandse economie en maatschappij.”

Hackers kunnen meer dan computers platleggen

Een hacker kan tegenwoordig meer dan alleen een computer platleggen. Want steeds vaker worden verschillende operationele systemen en objecten, zoals bruggen en sluizen, aan het internet gekoppeld. Zaken als onderhoud en bediening kunnen zo op afstand plaatsvinden, wat het erg efficiënt maakt. Maar het vergroot ook het risico op verstoringen van de openbare orde.

Hackers kunnen zo ook direct in de samenleving voor verstoringen en uitval zorgen. Bijvoorbeeld door bruggen, sluizen en tunnels te hacken. Als een aanvaller inbreekt op een waterkering of een sluis, kan deze het water juist tegengehouden of laten wegstromen. Met alle gevolgen van dien.

Kwetsbaarheden in digitale systemen

Een ander risico is een kwetsbaarheid in een digitaal systeem. Denk bijvoorbeeld aan de software van een boekhoudsysteem, dat op heel veel verschillende plekken wordt gebruikt. Als er een kwetsbaarheid in het systeem zit, kan het systeem op heel veel plekken aangevallen worden. Bij een supply-chain-attack bijvoorbeeld, wordt een zwak(ker) doelwit in de leveranciersketen gehackt, om vervolgens toegang te krijgen tot het eindtarget.

Zijn onze cybertroepen op sterkte?

TNO werkt constant aan het opsporen en voorkomen van cyberaanvallen. Ze voeren risico- en dreigingsanalyses uit om keteneffecten en kwetsbaarheden in kaart te brengen en te voorkomen. Op basis van deze risico’s wordt er weer (nieuwe) technologie ontwikkeld.

Hoewel er in ons land flink wordt geïnvesteerd in cyberveiligheid, heeft onze samenleving meer cyberexperts nodig dan we nu hebben. En ook binnen organisaties is er een groot kennistekort. Daarom biedt TNO een geïntegreerde aanpak voor de opbouw van een professionele cyberworkforce op maat. Dit wordt ondersteund met innovatieve tools. Denk aan training in de Cyber Range – een veilige, afgesloten simulatieomgeving voor het nabootsen van cyberaanvallen – maar ook aan de Cyber Security Assistant (CSA). De Cyber Security Assistent is een online tool die professionals helpt met het analyseren van cybersecurity-problematiek die voortkomt uit menselijk gedrag. De tool draagt ook interventies aan die bij deze problematiek aansluiten.

Innoveren door onderzoek en kennisdeling

TNO gaat voor een veilige samenleving, daar hoort het digitale domein ook bij. Want onze digitale veiligheid heeft een grote impact op ons ‘echte leven’. Meer weten over de cyber-uitdagingen en innovaties waaraan TNO werkt? Bekijk hier hoe zij met voorbereiding op het onbekende bijdragen aan het leven van morgen.